


lsine EbesimeIe
uMzantsi-Afrika
KwiiOlympics Esibuye Neembasa





40 BONA XHOSA - October 1996















Iimbaleki ezine kwezingama-84 ebezimele uMzantsi-Afrika kwimidlalo yeOlympics, nezibuye neembasa ezintlanu, kulindeleke ukuba ziphinde ezikufezileyo e-Australia ngonyaka ka-2000.




kubalisa uWILLIE BOKALA kwafota uBAROLONG TSHIKANE nabeSOUTHLIGHT



UJosiah Thugwane waseMzantsi-Afrika uyabhiyoza xa efika emgcenl ephumelela imarathon kwi-1996 Summer Olympic Games eAtlanta. UThugwane ngumntu wokuqala omnyama eMzantsi-Afrika ukuphumelela igolide kwiiOlympics.



AMAQHAWE aseMzantsi Afrika
kwiO1ympics - uPenny Heyns, obuye neegolide ezimbini ngokudada, noJosiah Thugwane, obuye negolide kwimarathon, bathembise okungaphezu kokunikela ngeembasa zabo kwilizwe labo nakuMongameli Nelson Mandela -bazimisele ukubuya negolide ezininzi eSydney ngonyaka ka-2000.
Esi sibini, nesinye esibuye nezinye iimbasa uHezekiel Sepeng, ozuze eyesilivere kwi-800m, noMarianne Kriel, obuye nebronze ekudadeni, bamkelwe okwamaqhawe nguMongameli nabemi beloMzantsi-Afrika.
Iinzame zabo zithatyathwe njengezobuqhawe nezenze imbali. Iigolide ezintathu zikaHeyns noThugwane zezokuqala eMzantsi-Afrika oko kwango-1952 kwaye zilibeke kwindawo yama-27 eli kumazwe afumene iimbasa kwimidlalo ebise-Atlanta.
Impumelelo yeembaleki zeli kule midlalo iwanyusile amathemba okubambela imidlalo ye-Olympics eKapa ngonyaka ka-2004. Iqela elizama oko lithe indlela eli lizwe eliqhube ngayo itsale umdla wabantu abaninzi ababalulekileyo yenza nokuba ikomiti eququzelela ukuba le midlalo iqhutyelwe
eKapa yazithemba.
Ezingca ngeembasa ezintlanu
uMongameli weNocsa, uSam Ramsamy, uthembise ukuba liza kwandiswa iqela eliza kumela uMzantsi-Afrika kwimidlalo yaseSydney ngo-2000. Xa zinokuba ninzi iimbaleki ezithabatha inxaxheba eSydney singaqiniseka ukuba siza kufumana







BONA XHOSA - October 1996 41


















UHezekiel Sepeng encumile emva kokuzuza isilivere kwi-800m.



















iimbasa ezininzi.Yonke imidlalo engama-28 yeInternational Olympic Committee Games iza kubakhona kwiqela leNocsa eliya eAustralia.
Kodwa okwangoku nguThugwane, uHeyns, uSepeng noKriel abenze labhiyoza ilizwe. Emva kokwamkelwa kwabo njengamaqhawe eJohannesburg International Airport, bonwatyiswe ngokujikeleziswa ngebhasini evulekileyo phezulu kwizitalato zaseJohannesburg.
Eli qela lamkelwe kwisikhululo seenqwelo-moya yiNkulumbuso yaseGauteng, uTokyo Sexwale, lo gama iNkulumbuso yaseMpumalanga uMatthew Phosa, nabantu bephondo lakhe belungiselela uJosiah Thugwane -ongumsebenzi wasemgodini -isibhadlalala setheko.
UJosiah
Thugwane
WaseMzantsi-Afrika, ekhohlo, ozuze imbasa yegolide, kunye noEric Wainaina waseKenya, ozuze Imbasa yebronze, ngethuba
bebezinikwa
kwi-1996 Summer Olympic Games eAtlanta.


UVebjoern Rodahl waseNorway, 2009, ebhiyozela ukuphumelela igolide kwi-800m yamadoda.
UHezekiel Sepeng (ekhohlo)
ufumene isilivere.














42 BONA XHOSA - October 1 996
UPenny Heyns ubalasele ngokuphumelela ibreast-stroke kwi100m nakwi-200m. Emva koko uthe ubephenjelelwe nguMongameli Mandela.
Kodwa nguThugwane othandwe kakhulu ziintlanga ngeentlanga zeli. Abantu bazibhaqe bephalaza iinyembezi zovuyo ngethuba bembukela engena kumabala emidlalo yeeOlympics eshiye akabonakala uBong-Ju waseKorea. Wothuse urnzi eMzantsi-Afrika kuba kuzo zonke iimbaleki ebezithabatha


Ozuze isilvere uAmanda Beard waseMerika, ozuze imbasa yegolide uPenny Heyns waseMzantsi-Afrika nozuze ibronze uSamantha Riley waseAustralia, bafotwe ngethuba bevuzwa ngokuphumelela kwibreast
stroke.	y
UPenny Heyns ekhuphisana kwi100 metres breast-stroke kwi-1996 Summer Olympic Games eAtlanta.
















Nali iqela ebellmele uMzants!Afrika.
kwilOlympics.




USam Ramsamy noMoss Mashishi weAthletics South Africa bebekunye neqela IeIi eAtlanta.



inxaxheba kwimarathon ebengacingelwa ukuba angaphumelela. Kodwa oko kumenze walelenene iqhawe.
UThugwane uthe uphumelelele uMzantsi-Afrika nabemi bawo, kwaye uthe imbasa uyinikela kuMongameli.
UHezekiel Sepeng ubonakalisile ukuba unako ukushiya iimbaleki eziphambili ehlabathini kwimidlalo ezayo. Uyifumene ngendlela ebonakalisa ukuba unesibindi irnbasa yesilvere kwi-800m. Ubekhuphisana neenjuze eziphambilli yaye ushiye iimbaleki ezintandathu sekusele iimitha ezingama-50 ukuze aphume kwindawo yesibini emzuzise isilivere
Abanye abebethenjiwe abangaphume lelanga nguHawk Makepu!a nolvin Buhlalu,


	Intshatsheli yaseMzantsi-Afrika kwi-3000 nakwi-5000 metTes, uShadrack Hoff ebengomnye wabathenjiweyo kwabathabathe Inxaxheba kwiiOlympics kodwa akaphumele!anga nakwisemi-fayinali.



Lithe lakubuya eAt1anta iqela leli uRamsamy wabhengeza ukuba amalungiselelo okuya eSydney aza kuqalisa ngoJanuwari.
Uncome indima ethatyathwe nguMongameli Mandela ekukhuthazeni iqela leli ukuba lizimisele kule midlalo.










Abaxhentsi besintu beImpala besenza owona mxhentso uye wabalasela ngale mlni, owamaBhaca.

lqela lamanenekazi ebelilinganisa uLeleti  Khumalo weSarafina ngomdaniso wakhe odumileyo.





44 BONA XHOSA - October 1996
UMhleli WEZOLUTSHA uBONGANI HLATSHWAYO
usibalisela ngoseko olube yimbali lweBONA TEENAGE CLUB nobelubanjelwe eMoth HalI eDundee. Kufote uLUCKY NXUMALO.


UBongani Hlatshwayo weBONA esenza intetho kulutsha lwaseDundee.


























 OKUTHI qatha engqondweni yam xa ndikhumbula ezaloo mini,
kukuthandabuza obekubonakala ebusweni bethu: ngaba kuza kubakho abantu abaninzi okanye hayi? Ngokumangalisayo ulutsha luzile luvela kooLadysmith, Newcastle,Vryheid, Nquthu, G1encoe, singayilibali iDundee, nemimandla eyingqongileyo.
Umsitho uvulwe ngumphathi-theko buqu, uSharon D, ngengoma yakhe ethi Local Is Lekker.
Ukufezekisa iinjongo zethu eziphambili zenkqubela yolutsha, imfundo nokukhuphisana, simeme izithethi ezithethe ngenkqubela kwezemidlalo, inkcubeko nobugcisa nemfundo yesondo.
Kwitetho yakhe uMnu VG
	Manyathi, umeme ulutsha ukuba luqokelelane ngokw emidlalo
eyahlukeneyo kwizithili zawo
ezahlukeneyo,ukuze lwaziwe kwilizwe
liphela.
"Sisethubeni elihle lokuvelisa abanokukhuphisana kwiiOlympic ezizayo, ingakumbi ngonyaka ka-2004 nanjengoko kuzanywa ukuba le midlalo ibeseMzantsi-Afrika.
"Ngeloo xesha kuya kufuneka
sizibuthe kangangoko sinakho iimbasa", umemelele uManyathi.
Ulutsha lukonwabele ukuphulaphula amaqela omculo wokholo anjengeVoices Of Joy yaseDundee. Bekukho nemvumi esiculele kamnandi uGreatest Love enguLucky Mathambo kwanoZakhele Msomi osiculele ingoma engabuniyo yaseMzantsi-Afrika ethi Ntyilontyilo.
IMcezane Dance Group yona isenzele umxhentso wegambhutsi. Ababalaseleyo

lsithethi sembeko ngale mini ibinguMoyagabo Ledwaba ofunda iBanga le-1O eBrakpan High School, eMpuma. Randi, eGauteng.


kumxhentso wesintu ibe yi-Impala ebonise ulutsha lwethu owona mxhentso ulula wamaBhaca
Senzelwe nezintsha yiTLC yaseDundee, kwanamagqiyazana ebelinganisa indlela uLeleti Khumlo weSarafina adanisa ngayo.
UXolani Makhubu yena usenzele umbongo othi "Serial Killer".
UNkszn. N. Khumalo uthethe ngenkqubela kubugcisa nakwinkcubeko.



